Yasal dayanak: 5683 sayılı Yabancıların Türkiye`de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun’un 3. maddesinin 2. fıkrası uyarınca; iş tutmak maksadıyla Türkiye’ye gelen yabancılar, geldikleri tarihten itibaren bir ay zarfında ve her halükârda çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi almakla yükümlüdürler.

• İkamet izinleri ve süreleri yabancıların Türkiye’ye geliş amaçlarına, uyruklarına, yabancının Türkiye veritabanında kayıtlı bilgilerine, ikili anlaşmalara göre değerlendirilmektedir.
• Ülkeler arası giriş ve çıkışlarda uygulanan devlet politikası ile ikamet izin süreleri alınan kararlara göre uygulanmakta, kısa veya uzun olabilmektedir.
• Yabancıların Turistik, süreli, süresiz, bağımsız, ikamet, çalışma iznine bağlı ikamet taleplerinde bunları dikkate almalarında yarar vardır.
• Yabancıların ikamet izin kullanımı ve resmi yükümlülüklerini zamanında yerine getirmeleri, ikamet izin sürelerinin uzatılmasında, yeniden ikamet izni almalarında olumlu etki yapmaktadır.
• Oturum amaçlı ikamet izni veya çalışma amaçlı ikamet izinlerinde başvuru süresi, sürenin yenilenmesi, yurtdışına çıkış süresi gibi konularda hassasiyet gösterilmesi Türkiye’ye sık gelenler için dikkatle takip edilmesi gereken konulardır.

Aşağıda başvuru ile ilgili verilen bilgileri dikkatle incelemenizi öneririz.

Türkiye’ye iş tutmak maksadıyla gelen yabancıların kendi ülkelerindeki Türk konsolosluğundan çalışma vizesi alarak gelmiş olmaları ve en geç 30 gün içerisinde ve çalışmaya başlamadan önce ikamet tezkeresi alması gerekmektedir.

Yabancı personel çalışma izni onaylanan yabancılar;

1. Yurtdışı başvurusu yapmış olanların, çalışma vizesi ön başvuru yaptığı konsolosluktan çalışma vizesi aldıktan sonra, Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren,
2. Doğrudan Bakanlığa Çalışma izni başvurusu yapanların, çalışma izin belgesini teslim aldıktan sonraki 30 gün içinde çalışma amaçlı ikamet izinlerini almakla yükümlüdürler.
   Aksi halde çalışma izinleri geçerlilik kazanmaz.

Çeşitli amaçlara yönelik uzun veya kısa süreli vizelerle veya vize muafiyeti, bandrol veya kaşeli vizelerle Türkiye’ye gelen yabancıların ikamet tezkeresi almaları gerekmektedir.

Örneğin;

• Bir yıllık ikamet hakkı bahşeden uzun süreli bir vize ile Türkiye’ye gelen bir Alman vatandaşının üç ayın sonunda,
• Aynı tür bir vize ile gelen bir Ürdün vatandaşının ise bir aydan sonra,
  giriş tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ikamet tezkeresi düzenlenebilir.
• Üç aylık vize muafiyeti ile gelen bir yabancının üç ayın sonunda,
• Üç aydan az sürelere sahip vize muafiyeti veya diğer vizelerle gelenlerin bu sürelerinin sonunda,
• İkamet tezkeresi bulunanların, tezkerelerinin bitim tarihinden itibaren 15 gün içinde,
• Türkiye’de çalışacak yabancıların ise çalışmaya başlamadan evvel,

Emniyet makamlarından ikamet tezkeresi almaları icap etmektedir.

Çalışma, öğrenim, araştırma, uzun süreli kalma gibi amaçlarla dış temsilciliklerimizden vize alarak gelen yabancılara ise talepleri halinde giriş tarihi esas alınarak ikamet tezkeresi tanzim edilebilmektedir.

Ancak, bandrol ve kaşe vizelerle veya vize muafiyetinden istifade ederek gelen yabancılara verilecek ikamet izinlerinde bu vizelerin bitiş tarihi ikamet tezkeresinin başlangıcı olarak kabul edilecektir.

Uzun süreli ikamet hakkı bahşeden vizelerle gelip, yukarıda öngörülen süreler içinde müracaat ederek ikamet tezkeresi almayan yabancılardan;

Türkiye’den çıkışları sırasında, 492 sayılı Harçlar Kanununa istinaden her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenerek Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren harç miktarlar üzerinden hesaplama yapılarak, ihlalde bulundukları tarihteki harç miktarının bir kat fazlası alınmak suretiyle cezalı ikamet harcı ve ikamet tezkeresi bedeli tahsil edilmektedir.

1. İlk defa ikamet izni alacaklar:
   Bu yabancılar, vize veya vize muafiyet süresi içerisinde başvuru yapmak zorundadırlar.
2. İkamet tezkeresi almış olup da süresini uzatacak yabancılar:

Bu yabancıların tezkere süresinin bitiminden itibaren izinlerini on beş gün içerisinde uzatabilme hakları mevcuttur.

Bu itibarla Türkiye’de ikamet tezkeresi alan ve ikametinin sona ermesinden itibaren on beş gün içerisinde Türkiye’den çıkış yapan yabancılardan  cezalı ikamet harcı ve defter bedeli alınmamaktadır.

Bu nedenle ilgililerin fazladan ceza ödememeleri için zamanında başvuruda bulunmaları gerekmektedir